CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz’dan Kırsala Müjde: Tarımda Çalışan Kadın ve Gençlere 10 Yıl Prim Desteği

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulan teklif, köylerde ve kırsal alanlarda fiilen çalışan kadınlar ile gençlerin sosyal güvenlik primlerinin 10 yıl boyunca kademeli olarak Hazine tarafından karşılanmasını öngörüyor.

5510 Sayılı Kanun’da Değişiklik Teklifi TBMM’de

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda değişiklik yapılmasını hedefleyen teklif (Esas No: 2/3879), tarımsal üretimin belkemiğini oluşturan ancak sosyal güvenceden yoksun kalan kesimleri hedef alıyor. Toplam 120 ayı kapsayan teşvik modeliyle, hem kayıt dışı istihdamın azaltılması hem de gençlerin kentlere göçünün önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Prim Desteği Nasıl Uygulanacak?

Prime esas kazancın alt sınırı üzerinden hesaplanacak sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası prim desteği 3 aşamalı olarak uygulanacak:

• İlk 3 Yıl (1-36. Aylar): Primlerin %100’ü Hazine tarafından karşılanacak.

• Sonraki 3 Yıl (37-72. Aylar): Primlerin %75’i Hazine, kalan %25’i sigortalı tarafından ödenecek.

• Takip Eden 4 Yıl (73-120. Aylar): Primlerin %50’si Hazine, kalan %50’si sigortalı tarafından ödenecek.

Destekten faydalanılan dönemlerde sigortalının kendi payını yasal süresi içinde ödememesi halinde, ilgili ay için Hazine katkısından yararlanılamayacak.

Kimler Yararlanabilecek? Başvuru Şartları Neler?

Düzenlemeden faydalanabilmek için belirlenen temel kriterler şunlardır:

1. Yaş Şartı: 18 yaşını doldurmuş kadınlar ile 18 yaşını doldurmuş ve 41 yaşından gün almamış gençler yararlanabilecek.

2. Çalışma Statüsü: Başka bir zorunlu sigortalılık kapsamında bulunmamak ve kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almıyor olmak gerekiyor.

3. Yerleşim ve Fiili Çalışma: Köy, kırsal mahalle veya kırsal yerleşik alanlarda yaşamak ve fiilen tarımsal üretim yürütmek şartı aranıyor.

Tapu veya Hayvan Kaydı Şartı Aranmayacak

Teklifin en önemli yeniliklerinden biri, aile işletmelerinde çalışan ancak mülkiyet yetkisi bulunmayan bireyleri kapsama alması oldu. Arazi, hayvan varlığı veya tarımsal işletme kaydının eş, anne, baba ya da aynı hanede yaşayan bir aile ferdi adına olması desteğe engel teşkil etmeyecek. Bireysel Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydı bulunmayan aile fertleri de sistemin dışında tutulmayacak.

Fiilî üretimin tespitinde; Tarım ve Orman Bakanlığı, ziraat odaları, kooperatifler, üretici örgütleri ve muhtarlık kayıtlarının yanı sıra gerekli görülen durumlarda saha incelemelerinden yararlanılacak. Böylece aile işletmelerinde ücretsiz aile işçisi olarak çalışan kadınların sigortalı olmasının önü açılacak.

Durmaz: "Kadınların Görünmeyen Emeği Güvenceye Kavuşacak"

Teklifin gerekçesinde tarımsal üretimin her aşamasında kadınların imzası olduğuna vurgu yapan Kadim Durmaz, tarla, mülk ve hayvan kaydı bulunmayan kadınların emeklerinin görünmez kaldığına dikkat çekti. Gençlerin ise yüksek girdi maliyetleri ve prim ödeme zorlukları nedeniyle topraktan uzaklaştığını belirten Durmaz, kırsal nüfusun yaşlanmasının gıda arz güvenliğini tehdit ettiğini belirtti.

Durmaz teklifin amacını şu sözlerle özetledi:

"Bu düzenleme yalnızca bir sosyal güvenlik desteği değildir. Aynı zamanda kadın emeğini koruyan, gençleri üretime kazandıran, kırsal kalkınmayı destekleyen ve ülkemizin gıda güvenliğini güçlendiren bir tarım politikasıdır."

Teklif Hangi Komisyonlarda Görüşülecek?

TBMM kayıtlarına giren kanun teklifi; esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonu'na, tali komisyon olarak ise Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu ile Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu'na sevk edildi.